Berichten

Hoe help je kinderen (en ook jezelf) emotioneel de crisis door? 4 tips

Wat kun je doen om kinderen deze tijd goed door te laten komen en ook te zorgen dat ze op een goede manier later op de crisis terugkijken zonder belemmering in de ontwikkeling? Lees hier tips wat je wel en beter niet kunt doen.

 

Een weekje thuisblijven lijkt voor kinderen in het begin nog helemaal een feest, maar na een aantal weken thuisonderwijs, beperking van sociale contacten en misschien koorts in de familie waardoor je de deur helemaal niet meer uit mag hakt het er op een gegeven moment in.

 

Hoe ga je als ouder, docent of andere jeugdbegeleider hiermee om?

 

Er zijn verschillende manieren om met emotionele stress om te gaan. Bij kortdurende stress gebruiken mensen de zogenaamde ‘coping strategieën’. Een net woord voor net doen of het er niet is. Wat meer Netflixen, snoepen, drinken of gamen zijn goede voorbeelden hiervan.

 

En die strategieën zijn ook prima voor de korte termijn. Maar je zult begrijpen dat het niet de bedoeling is om dit op lange termijn vol te houden.

 

In het onderwijs en bij ouders thuis uit zich dat ook in “Vooral niet met de kinderen over de crisis praten. Want ze hebben het al zo moeilijk.” Maar dat is toch niet bevorderlijk. Hieronder lees je tips:

 

Tip 1. Wat zeg je wel en niet tegen kinderen over de crisis: Wat je vooral jezelf en ook de kinderen niet aan moet doen is iedere nieuwspush, website en bericht over de crisis blijven volgen. Veel sites herhalen veel en als er even niets nieuws is te melden diepen ze nog dingen verder uit. Hierdoor krijg je een media overload wat je angstcentrum te veel prikkelt. Je raakt in een voortdurende vecht en vluchtmodus waardoor je bloeddruk fenomenaal stijgt, je hart constant overuren maakt en je emotioneel zeer prikkelbaar bent. Beperk het tot de belangrijke momenten zoals een presentatie van de minister president, twee keer in de week een nieuwssite of krant, en de berichten van de boekhouder of andere persoonlijk adviseur die je moet bijhouden om je op de hoogte te houden van de economische gevolgen.

 

Dit betekent dus ook dat je inderdaad niet te veel over de crisis praat met kinderen. Maar dat is wat anders dan er helemaal niet over praten. Ongemerkt zien kinderen krantenkoppen, krijgen ze op de app berichten van klasgenoten, of horen ze ouders praten terwijl je denkt dat ze een film aan het kijken zijn of met thuiswerk aan de slag zijn. Ze horen alles, voelen jouw emoties, zien jullie lichaamstaal en maken zich zorgen of zijn zelf ook verward of verdrietig omdat alles nu anders is. Dat maakt onzeker. Als je als ouder of als docent er helemaal niet (online) over praat maken kinderen de angst en paniek alleen maar groter in zichzelf. De kans bestaat dat ze volledig geblokkeerd raken.

 

Tip 2. Zorg dat je kinderen bij de crisis en jouw gevoelens betrekt en stel ze op de juiste manier gerust: Het is erg belangrijk, voor iedere stresssituatie dus niet alleen voor deze crisis, dat je kinderen bij gevoelens en gedachten betrekt op hun eigen niveau en naar leeftijd. Bij de jongste kinderen benoem je alleen af en toe als je zelf denkt dat je veel stress uitstraalt dat je het soms ook wel spannend vindt maar dat dit logisch is als er grote dingen veranderen of onzeker zijn. En durf ook te benoemen waar ze bang voor zijn. Kinderen zijn nu eenmaal bang voor ziekte en dood en ongeluk. In de media wordt alleen maar gepraat over dodentallen. Door er zelf niet over te praten maak je het een taboe. Beter benoem je het en stel je ze gerust. Benadruk je positieve feiten. En:

vertel:

“Alles verandert altijd, alles gaat weer voorbij de leuke en de vervelende dingen. De leuke sport bijvoorbeeld is er op dit moment niet maar je kan nu extra dankbaar zijn voor de dingen die je nu mist en straks allemaal weer terugkomen. En je kan ook rustig blijven omdat je weet, de vervelende dingen gaan altijd ook weer voorbij. Net als regen of storm.”

 

Dankbaarheid is een emotie die direct gelinkt is aan geluk, innerlijke vrede en vertrouwen. Stilstaan bij dankbaarheid verlaagt bewezen het stressniveau en verhoogt de aanmaak van positieve hormonen zoals oxytocine – het knuffelhormoon die blij maakt en endorfine een hormoon dat rustig maakt en pijn vermindert.

ICMW heeft 3 gratis oefeningen voor ouders, coaches of docenten beschikbaar om met kinderen te doen in deze tijd voor positieve invloed op de emoties. Vraag die hier aan via info@icmw.nl.

 

Tip 3. Leer ze denken in mogelijkheden. Als dankbaarheid voelen voor iets dat er nu niet is moeilijk is kan je met kinderen mooie herinneringen ophalen. Ook kan je kijken naar welke dingen veranderd zijn in het voordeel waar je dankbaar voor kunt zijn. Bijvoorbeeld meer papa en mama zien? Of wat relaxter opstarten in de ochtend? Zoek naar het voordeel in het nadeel. Die is er altijd.

 

Met grotere kinderen kun je stilstaan bij de positieve gevolgen voor de natuur. Bij de verbroedering die ontstaat en de behulpzaamheid die mensen laten zien. Of voor de rust ten opzichte van de meestal strakke sportplanning die er is.

 

ICMW biedt Gratis afstandsonderwijs burgerschapslessen aan die aansluiten bij kerndoelen voor wereldoriëntatie die hier op in gaan. Vraag hier de code aan via info@icmw.nl.

 

Door kinderen te laten zien oké dit is er nu eenmaal. Het is niet leuk, maar we moeten er mee dealen. We lopen er niet voor weg. We komen het onder ogen en sterker weer uit. En Wat is er allemaal nog wél mogelijk? Wat is er mogelijk wat anders niet had gekund? Wat zien we als kansen?

 

Maak bijvoorbeeld een videodagboek voor opa’s en oma’s. Denk met het gezin of de klas na over hoe jij persoonlijk aanpassingen gaat doen in je levensstijl om de duurzaamheidsvoordelen straks voort te zetten. Daarmee leer je ze belangrijke weerbaarheid voor toekomstige stresssituaties die ze onvermijdelijk nog tegen gaan komen.

 

Tip 4. Gebruik gezonde manieren om de stress te verlagen

  1. Hersenen maken geen verschil tussen realiteit of fantasie. Dus dagdromen over mooie dingen geeft een heerlijk gevoel. Dat kan over van alles zijn. Een wereldreis maken. Een eigen dierentuin hebben. Het hoeft niet reëel te zijn. Het gaat om de ervaring.

 

  1. Ook wandelen in de natuur werkt stress verlagend. De beweging van het ritmisch wandelen zet een proces in de hersenen in werking die verwerking van emoties bevordert door de stimulatie van beide hersenhelften. Daarnaast verlaagt het de bloeddruk en bevordert het de zuurstofopname, allebei goed voor je gestel in deze tijden. Dus is het je allemaal even te veel? Loop een blokje om en kom pas weer terug als je tot rust bent. De natuur geeft nog een extra rustelement. Wees natuurlijk verstandig en ga op rustige tijden en vermijd drukke plekken. Maar er is nog genoeg natuur te vinden waar je kan wandelen.

 

  1. Maak grapjes. Humor maakt ook gelukshormonen aan. Hoe prettiger jij je voelt, hoe beter het is voor het stressniveau van iedereen. Let wel, sarcasme is geen humor. Dat is een verkapte vorm van klagen en is in geen enkel geval ergens goed voor.

 

  1. Begin met yoga of mediteren. Dat klinkt voor sommigen zweverig maar is een middel bij uitstek om stress te verlagen en rust te bewaren. Er ontstaan overal online meditatie bijeenkomsten of cursussen en ook op de website van ICMW worden de komende weken enkele korte en eenvoudige gratis meditatie oefeningen aangeboden voor kinderen en volwassenen. Ik noem ze dagdroomsels. Want je hoeft echt niet op een kussentje in de lotushouding te zitten en ingewikkeld te doen. Mediteren is gewoon in gedachten op een fijne plek zijn. Waardoor je ontspant.  Vraag hier een voorbeeldvideo aan via info@icmw.nl..

 

  1. Doe gezellige of gekke dingen zoals gezelschapsspelletjes, party en Co, alles mag op…deze dag. Organiseer een slaappartijtje op de slaapkamer van broer of zus in het weekend, organiseer een talentenjacht, doe een voorleesavond bij kaarslicht onder een warm kleedje, creëer een leuke ‘anders dan anders’ beleving. “Anders dan anders is ook leuk!” Zorg ervoor dat ze deze tijd ook herinneren om de bijzondere dingen die heel leuk waren.

6. Luister naar je favoriete muziek of luister naar speciale muziek die rustige hersengolven opwekken.

Wil je als coach of docent meer weten over de werking van emoties en gedrag? Bezien vanuit eenheid en systemisch denken? Binnenkort verschijnt het boek “Creëer Harmonie van binnen en daarbuiten” Je kunt nu HIER via info@icmw.nl. al de eerste hoofdstukken gratis aanvragen.

Wil je alle artikelen ontvangen? Meld je dan hier aan voor de nieuwsbrief via info@icmw.nl.

Veel succes met deze tips om emotioneel gezond de crisis door te komen!

Hartegroet, Esther Vaders van Dongen

Gedragsdeskundige, lifecoach en schrijver

 

 

Uitputtend Perfectionisme

Het onzichtbare gevaar. Test en 5 tips.

Kinderen met perfectionisme zijn vaak de kinderen waar je het minst “omkijken naar hebt”. Ze maken netjes het huiswerk, scoren  gemiddeld of goed, zijn vaak behulpzaam en luisteren aandachtig. Toch sluimert er onder dit gedrag een gevaar, van totale uitputting tot depressie.

Onder het perfectionisme zit meestal grote faalangst en een laag zelfbeeld dat ze willen compenseren met ‘goed gedrag’ of hoog scoren. Want, dat levert een externe bron van waardering op, namelijk de bevestiging van een goed cijfer of een compliment.

Blijft dit compliment echter uit, omdat je als docent of ouder nu eenmaal niet anders verwacht van het kind, juist stimuleert om het nog beter te doen (“Er zit nog meer in, je kan beter ik weet het zeker, blijf bij je standaard van altijd, probeer jezelf altijd te verbeteren….”) of omdat je gewoon te druk bent met kinderen waarvan je het niveau wil opvijzelen, dan daalt het zelfbeeld nog verder. Kinderen gaan zichzelf dan nog meer afmatten of geven de hoop op omdat ze al zo hard hun best doen en er gewoon niet meer in zit. Het kleinste taakje wordt ze dan teveel en dat uit zich in somber gedrag of ‘jammeren’ / heel veel klagen. Ze voelen onmacht en dit kan zich ook uiten in woede of uiteindelijk resulteren in helemaal nergens zin meer in hebben.

Hoe is uitputtend Perfectionisme te herkennen?

Perfectionisme bij een kind is moeilijk te herkennen, omdat je niet weet wat er binnen in het kind omgaat. Ze doen vaak alles om dat interne conflict te verbergen, want dat is een uiting van zwakte. Heb je toch een vermoeden op basis van bovenstaande beschrijving, dan zijn dit vragen die je het kind kan stellen. En doe gelijk de test: herken je dit ook bij jezelf?

Omgaan met zelfkritiek (kritische stem / interne dialoog)
Iedereen heeft interne dialogen. Als je nu denkt, nee hoor, ik niet. dan heb je je eigen bewijs geleverd. De vraag is alleen, hoe lief ben jij tegen jezelf? Heb je regelmatig een interne dialoog waar je kritiek levert op wat je doet, zegt of wilt? Ben je vaak boos op jezelf of voel je je snel minder dan een ander?

Overdreven prestatiedrang en zelfcontrole
Wil je het altijd zo goed doen dat het heel veel (vaak te veel) tijd kost? Dat je absoluut geen fouten wilt maken? Leg je de lat torenhoog voor jezelf? Controleer je jezelf enorm veel? En ga je altijd door, om het beste resultaat te bereiken, zelfs wanneer je eigenlijk te moe bent?

Voortdurend zorgen maken over goede afloop
Pieker je voortdurend over zaken of je iets wel goed hebt gedaan? Of dat iets wel goed zal komen?

Moeite met nee zeggen
Vind je het moeilijk om nee tegen iemand te zeggen omdat je niemand teleur wilt stellen, of omdat je bang bent voor afwijzing of ruzie? Of voel je je schuldig als je nee zegt, ben je bang dat je niet meer aardig gevonden wordt?

Aardig gevonden worden
Wil jij graag dat iedereen je aardig vindt? Vind je het moeilijk of eng om nieuwe mensen te ontmoeten? Ben je bang voor wat mensen over je zeggen? Maak jij je eigen belang voortdurend ondergeschikt aan iemand anders belang? Vind je het eng om je mening te geven als je niet zeker weet of die ander jouw mening deelt? Doe je liever iets wat iemand anders leuk vindt zodat er geen ruzie is of zodat de ander je leuk vindt? Doe je zelfs dingen die je zelf echt verschrikkelijk vindt (stom, doodeng, saai) omdat je bang bent dat je anders niet leuk gevonden wordt?

Faalangst
Vind je het verschrikkelijk als iemand over je schouders meekijkt? Ben je voortdurend bang om fouten te maken? Ben je meerdere dagen of weken zenuwachtig voor examens/toetsen/beoordelingsgesprekken? En dan op een dusdanige manier dat het je niet meer loslaat, je er klamme handen, een knoop in je maag en misschien zelfs een benauwd of misselijk en draaierig gevoel geeft? Denk je vaak, “als ik het maar kan?” “Als ik het maar goed doe?” Of, als je iets niet kunt wat anderen wel kunnen vind je dan dat je faalt of niets waard bent? En uit je dit door heel boos op jezelf of anderen te worden of ben je zo verdrietig dat je ervan moet huilen?

Afmattend werkgedrag
Dwing jij jezelf voortdurend om aan de slag te gaan? Mag je niet stilzitten van jezelf? Heb je talloze checklists of ‘to do’ lijsten die maar nooit korter lijken te worden? Put jij jezelf uit? Voel je je schuldig als je niets doet? Moet het altijd maar beter, mooier, netter, schoner, hoger, sneller…….en is het nooit goed genoeg? Kun je moeilijk ontspannen?

Anderen of jezelf continue naar beneden halen
Haal je wel eens anderen naar beneden omdat het je een goed gevoel over jezelf geeft bijvoorbeeld met grapjes over wat iemand niet kan of fout doet? Of misschien haal jij jezelf naar beneden en doe jij je onhandiger of dommer voor dan je bent om juist een ander een goed gevoel te geven? Misschien doe je het niet eens hardop, maar wel in jezelf……

Voortdurend vergelijken
Betrap jij jezelf er voortdurend op dat je jezelf met anderen vergelijkt, in de hoop er positief uit te komen? Of vanuit de angst er niet positief uit te komen? Om te zorgen dat je de door jou geziene “meetlat” van een anders maatstaf haalt? En als je er niet positief uitkomt, merk je dat je daar dan lang van kunt balen, of je er erg onzeker door gaat voelen? Of je juist anders gaat gedragen om maar op die ander te lijken? Met anderen meepraat om ‘erbij te horen of hetzelfde te lijken?’

Hard werken en positief perfectionisme is gezond. Het zorgt ervoor dat je mooi en goed werk aflevert. Heb je slechts enkele keren bij het lezen van deze voorbeelden een ‘aha’ moment gehad, dan is er niets aan de hand. Kun je bij de helft of meer van de items jezelf herkennen? Dan kunnen je gezonde grenzen wel eens in het gedrang zijn, als je dit te lang volhoudt. Stel je eisen over jezelf bij, geef jezelf meer rust en ruimte. Fouten zijn slechts leermomenten.

Wat kun je als docent of ouder doen, of waar mag jij je zelf bewust van zijn?
  1. Moedig niet aan om méér of beter te doen. Benoem juist dat ze tevreden mogen zijn met hoe het gaat en wat er is. Het is genoeg.
  2. Deze kinderen willen – net als anderen, maar net een beetje meer – gezien en gehoord worden. Door de goede prestaties is er in de praktijk juist minder aandacht voor ze. Probeer met kleine opmerkingen toch te laten weten dat je het ziet als ze weer eens als eerste klaar zitten of aandachtig luisteren. Maar als je ze even apart hebt, maak ze dan ook bewust dat niet een compliment bepaalt of ze waardevol zijn. Eigenwaarde, jezelf goed genoeg of waardevol vinden moet van binnenuit komen, alleen als jij er zelf in geloofd kun jij je ook tevreden of gelukkig voelen.
  3. Werk met deze kinderen aan het vergroten van die eigenwaarde en een realistisch zelfbeeld: Benoem: ‘Je hoeft niet alles te kunnen, iedereen heeft kwaliteiten en leerpunten en van elkaar leren we.’ Of: ‘altijd een 10 is niet realistisch en bijna onmogelijk een 7 is ook een heel mooi cijfer.’
  4. Maak inzichtelijk wat ze leren van hun fouten, hoe helpt dit ze om volgende keer het anders te doen? Benoem: ‘Een fout betekent niet dat je niet goed bent / niets waard bent / slecht bent / waardeloos bent het betekent dat je dit nog mag leren en ermee mag oefenen.’
  5. Vertel: ‘Of een ander jou leuk vindt, zegt niets over het feit of je ook echt leuk bent. Je kan niet door iedereen leuk gevonden worden, dat hoeft ook niet. Jij vindt ook niet iedereen even leuk. Wat een ander vindt, zegt iets over zijn smaak. Een stoel is niet lelijk omdat iemand dit zegt. Ieder zijn eigen smaak, dat mag, we verschillen daar in. Iedereen heeft iets leuks op zijn eigen manier, echte vrienden waarderen je zoals je bent. En al heb je maar één vriend, dat is oké. Het kost je heel veel energie, angst, moeite, verdriet en ellende als jij je anders voor probeert te doen.’

Structureel In de klas aan de slag met het verhogen van zelfvertrouwen?

In ons lesmateriaal komt dit ruimschoots en diepgaand aan bod. www.icmw.nl